W Polsce ubezpieczenie zdrowotne jest obligatoryjne i każda osoba przebywająca na terytorium kraju, a także pracująca za granicą na zasadach polskiego prawa pracy, musi być ubezpieczona. Poniżej przedstawiamy, ile kosztuje dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne oraz jakie są koszty prywatnego ubezpieczenia.
Składka zdrowotna w narodowym funduszu zdrowia
Koszt ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ zależy od statusu ubezpieczonej osoby, rodzaju ubezpieczenia oraz wysokości dochodu. W przypadku większości osób ubezpieczonych składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest miesięcznie i wynosi zwykle około 9% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne. Wysokość podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne wynosi w 2024 roku 4242 zł miesięcznie, co przekłada się na składkę rzędu 382 zł.
Warto jednak zaznaczyć, że osoby objęte specjalnymi ubezpieczeniami zdrowotnymi – takimi jak ubezpieczenie dla bezrobotnych, emerytów lub osób niezdolnych do pracy – a także dzieci i młodzież do 26. roku życia, mogą być zwolnione z opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne lub opłacać je w niższej wysokości. W sytuacji, gdy pacjent korzysta z usług medycznych w ramach umów zawartych bezpośrednio z lekarzami lub placówkami medycznymi, składka jest opłacana bezpośrednio przez pacjenta i obliczana na podstawie wynagrodzenia, które otrzymuje lekarz lub placówka.
Wysokość składki w zakładzie ubezpieczeń społecznych
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odpowiada za pobieranie składek na ubezpieczenie zdrowotne w Polsce. Osoby prowadzące działalność gospodarczą, zatrudnione na umowę o dzieło lub umowę zlecenie, które nie są ubezpieczone w innym zakładzie, muszą opłacać składki na ubezpieczenie zdrowotne do ZUS.
Wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne w ZUS uzależniona jest od wysokości dochodu. W 2024 roku minimalna podstawa wymiaru składek wynosi 4242 zł miesięcznie, a składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi około 381,78 zł miesięcznie. W przypadku wyższych dochodów składka obliczana jest proporcjonalnie i wynosi około 9% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne.
W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą składki na ubezpieczenie zdrowotne są pobierane przez ZUS wraz z innymi składkami na ubezpieczenie społeczne. Dla osób zatrudnionych na umowę o dzieło lub umowę zlecenie składki na ubezpieczenie zdrowotne pobierane są przez pracodawcę i odprowadzane do ZUS. Mechanizm ten upraszcza rozliczenia, jednak wymaga od przedsiębiorców regularnego monitorowania wysokości zobowiązań wobec państwa.
Ceny prywatnych pakietów medycznych
Koszt prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce zależy od wielu czynników: wieku, stanu zdrowia, rodzaju ubezpieczenia oraz zakresu świadczeń medycznych. Koszt prywatnego ubezpieczenia może wynosić od kilkudziesięciu złotych do nawet kilkuset złotych miesięcznie. W przypadku indywidualnego ubezpieczenia zdrowotnego koszt zwykle jest wyższy niż w przypadku ubezpieczenia grupowego, które oferowane jest przez pracodawców dla swoich pracowników.
| Firma | Cena (PLN/mies.) | Uwagi |
|---|---|---|
| PZU Zdrowie | 90–350 | Zależność od pakietu, wieku oraz stanu zdrowia |
| Allianz | 110–450 | Wariantowe pakiety z różnym zakresem ochrony |
| Signal Iduna | 80–400 | Dostosowanie do potrzeb klienta i grupy wiekowej |
| AXA | 90–350 | Oferta uzależniona od wybranego pakietu świadczeń |
| Medicover | 120–550 | Szeroki zakres usług, w tym specjalistyczne konsultacje |
| Luxmed | 130–600 | Dostęp do rozbudowanej sieci placówek medycznych |
| Enel Med | 100–500 | Pakiety rodzinne i indywidualne z opcją diagnostyki |
W przypadku prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych koszt ubezpieczenia ustalany jest w różny sposób. Często ubezpieczyciele oferują różne pakiety ubezpieczeń obejmujące różne zakresy usług medycznych. W związku z tym koszt ubezpieczenia może zależeć od rodzaju pakietu oraz zakresu świadczeń medycznych w nim zawartych. Osoby młodsze i w lepszym stanie zdrowia mogą liczyć na niższe składki, podczas gdy starsi klienci lub osoby z chorobami przewlekłymi muszą się liczyć z wyższymi kosztami.
Zakres świadczeń w pakietach podstawowych
Pakiety podstawowe zwykle obejmują konsultacje lekarskie w ramach podstawowej opieki zdrowotnej, wizyty u lekarza rodzinnego oraz podstawowe badania diagnostyczne. Tego typu rozwiązania sprawdzają się u osób, które rzadko korzystają z usług medycznych i potrzebują jedynie zabezpieczenia w razie nagłych dolegliwości. Koszt pakietów podstawowych zazwyczaj mieści się w przedziale 80–150 zł miesięcznie.
Rozszerzone pakiety z diagnostyką i specjalistami
Pakiety rozszerzone oferują dostęp do szerszego grona specjalistów, badań laboratoryjnych, badań obrazowych oraz zabiegów ambulatoryjnych. Składki w tego rodzaju wariantach zaczynają się od około 200 zł miesięcznie i mogą osiągać nawet 600 zł, w zależności od liczby dostępnych placówek oraz zakresu refundowanych procedur medycznych. Tego typu ubezpieczenia dedykowane są osobom, które wymagają regularnych wizyt u specjalistów lub mają podwyższone ryzyko wystąpienia schorzeń.
Finansowanie składki dla osób pozostających bez pracy
Osoby bezrobotne, które pobierają zasiłek dla bezrobotnych lub świadczenie z Funduszu Pracy, mają składkę na ubezpieczenie zdrowotne opłacaną przez państwo – czyli przez budżet Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej.
Osoby bezrobotne, które nie pobierają zasiłku ani świadczenia z Funduszu Pracy, mają obowiązek opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne samodzielnie. W takiej sytuacji składka wynosi około 381,78 zł miesięcznie w 2024 roku i jest opłacana do Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ).
Warto jednak pamiętać, że osoby bezrobotne zarejestrowane w urzędzie pracy mogą ubiegać się o dofinansowanie składki na ubezpieczenie zdrowotne w ramach programu „Aktywny Samorząd”. W tym przypadku część składki może zostać pokryta przez urząd pracy, co zmniejsza koszty ubezpieczenia dla osoby bezrobotnej. Mechanizm ten ma na celu zachęcanie do aktywnego poszukiwania zatrudnienia przy jednoczesnym zapewnieniu ciągłości ochrony zdrowotnej.
Procedura ubiegania się o dofinansowanie
Procedura wymaga zgłoszenia się do powiatowego urzędu pracy z wnioskiem oraz dokumentami potwierdzającymi status osoby bezrobotnej. Dofinansowanie przyznawane jest na określony okres i podlega weryfikacji w zależności od sytuacji zawodowej wnioskodawcy. Wniosek należy złożyć w ciągu 30 dni od utraty zatrudnienia, aby uniknąć przerwy w ciągłości ubezpieczenia i konieczności opłacania pełnej składki z własnych środków.