Oprogramowanie uszyte na miarę często może być jedynym rozwiązaniem dla osób o konkretnych wymaganiach. Indywidualne podejście do sprawy wymaga jednak czasu oraz pieniędzy. Stworzenie programu lub aplikacji od zera nie jest tak proste, jak zakup gotowego rozwiązania, dlatego w poniższym tekście przedstawiamy, ile kosztuje oprogramowanie na zamówienie oraz co składa się na ten koszt.
Składniki ceny oprogramowania na zamówienie
Oprogramowanie na zamówienie to z jednej strony produkt końcowy, na przykład aplikacja, ale również kompleksowa usługa. Świadczą ją specjaliści z dziedziny IT, krok po kroku dobierają odpowiednie rozwiązania do danej sytuacji. Na profesjonalne oprogramowanie na zamówienie składa się planowanie, projektowanie oraz testowanie danego programu.
Warto pamiętać, że tylko łącząc wszystkie niezbędne elementy procesu, dane zamówienie może odpowiadać wszelkim wymaganiom klienta. Dobrym przykładem może tu być oprogramowanie biurowe, ponieważ istnieją ich zapewne setki, a pomimo to konieczne jest często stworzenie czegoś oryginalnego od podstaw. Decyzja ta jest wynikiem pogłębionej analizy procesów podejmowanych w przedsiębiorstwie, a nawet samego stylu pracy.
Etap planowania projektu
Nie da się ukryć, że cena oprogramowania na zamówienie może być czasem dość wysoka. Właśnie dlatego tak istotny jest etap planowania, na którym można podjąć kluczowe decyzje w kwestii budżetu. Początek prac jest bowiem momentem, kiedy to klient może zdecydować, czy potrzebuje całkowicie nowego systemu, czy możliwe jest bazowanie na istniejących rozwiązaniach. Oparcie prac na przykład na wcześniej opracowanych projektach otwartoźródłowych może znacznie obniżyć koszt inwestycji w oprogramowanie.
W fazie planowania ustala się zakres funkcjonalny aplikacji, wybiera technologie oraz definiuje harmonogram prac. Dokładna specyfikacja wymagań pozwala uniknąć kosztownych zmian na późniejszych etapach. Klient ma wpływ na wybór modelu współpracy — czy będzie to rozwój produktu metodą agile z iteracyjnymi wdrożeniami, czy tradycyjne podejście kaskadowe z jednorazowym wydaniem gotowego systemu.
Koszty projektowania rozwiązania
Właściwe projektowanie oprogramowania na zamówienie to niewątpliwie jeden z najbardziej kosztownych etapów całej pracy. Jest tak przede wszystkim dlatego, że zespół projektowy często składa się z wielu wysoce wykwalifikowanych osób. W jego skład najczęściej wchodzą takie osoby, jak:
- project manager
- UX designer
- analityk systemowy
- analityk biznesowy
- architekt IT
Każdy z tych specjalistów udostępnia swoją wiedzę i doświadczenie, za co należy im się stosowne wynagrodzenie. Prace nad oprogramowaniem często zajmują nawet kilka miesięcy, co również może mieć znaczący wpływ na cenę. Można przyjąć, że średni koszt pracy wstępnej nad oprogramowaniem na zamówienie to od około 90 000 zł do nawet 200 000 zł.
Etap tworzenia architektury systemu
Architektura systemu to fundamentalna warstwa determinująca wydajność i skalowalność oprogramowania. Architekt IT projektuje schemat baz danych, definiuje wzorce komunikacji między modułami oraz dobiera biblioteki i frameworki. Niewłaściwy wybór na tym etapie może skutkować problemami z wydajnością aplikacji w późniejszym okresie eksploatacji.
Prace programistyczne i kodowanie
Po zatwierdzeniu architektury następuje faza kodowania właściwego. Zespół deweloperski składa się zazwyczaj z programistów front-end odpowiedzialnych za interfejs użytkownika oraz back-end tworzących logikę biznesową i integracje z zewnętrznymi systemami. W zależności od złożoności projektu liczba programistów może wynosić od dwóch do kilkunastu osób. Stawka za godzinę pracy doświadczonego programisty w Polsce waha się od 150 zł do 350 zł netto, co przy kilkumiesięcznym projekcie generuje znaczny koszt.
Faza testowania i wdrożenia
Nie można zapominać, że po ukończeniu pierwszej wersji oprogramowania, konieczne jest jej testowanie i wdrożenie. Czas trwania testów często może się różnić, ponieważ jest on zależny od wielu zmiennych. Większa liczba poprawek systemu może prowadzić do zwiększenia kosztów oraz wydłużenia czasu realizacji zamówienia na oprogramowanie.
Rodzaje testów jakościowych
Proces testowania obejmuje wiele typów weryfikacji. Testy jednostkowe sprawdzają poprawność pojedynczych funkcji, testy integracyjne badają współpracę modułów, a testy akceptacyjne weryfikują zgodność z wymaganiami biznesowymi. Dodatkowo przeprowadza się testy bezpieczeństwa, wydajności oraz użyteczności interfejsu. Profesjonalne zespoły testowe stosują zarówno automatyczne skrypty testujące, jak i manualne scenariusze weryfikacji.
Wdrożenie i szkolenie użytkowników
Finalny etap to przeniesienie oprogramowania na środowisko produkcyjne oraz przeszkolenie użytkowników końcowych. Koszty wdrożenia obejmują konfigurację serwerów, migrację danych z dotychczasowych systemów oraz przygotowanie dokumentacji technicznej i użytkowej. Szkolenia mogą odbywać się stacjonarnie lub online, a ich zakres dostosowuje się do poziomu zaawansowania pracowników klienta.
Dodatkowe czynniki wpływające na cenę
Poza podstawowymi fazami realizacji projektu, na ostateczną wycenę wpływają dodatkowe elementy. Infrastruktura serwerowa — jeśli aplikacja wymaga dedykowanych zasobów — może generować cykliczne koszty. Przy wyborze rozwiązań chmurowych opłaty liczone są za wykorzystane moce obliczeniowe i przestrzeń dyskową.
Licencje na wykorzystane narzędzia deweloperskie oraz biblioteki również mogą zwiększyć budżet. Niektóre frameworki i systemy zarządzania bazami danych są darmowe, inne wymagają wykupienia komercyjnych licencji. Koszt rocznej licencji na profesjonalne IDE lub system kontroli wersji może wynosić od kilkuset do kilku tysięcy złotych na jednego dewelopera.
Opcje obniżenia nakładów finansowych
Dla przedsiębiorstw dysponujących ograniczonym budżetem istnieją sprawdzone sposoby redukcji wydatków na oprogramowanie na zamówienie. Pierwszym krokiem jest precyzyjne zdefiniowanie funkcjonalności — rezygnacja z mniej priorytetowych elementów pozwala zmniejszyć zakres prac i czas realizacji.
Współpraca z firmami rozwijającymi rozwiązania w modelu offshore lub nearshore bywa tańsza niż zatrudnienie lokalnego zespołu. Różnice w stawkach godzinowych między Europą Zachodnią a Polską czy Ukrainą mogą sięgać nawet 50 procent. Należy jednak pamiętać o potencjalnych barierach kulturowych i językowych oraz konieczności skutecznej komunikacji zdalnej.
Zastanawiając się więc ile kosztuje oprogramowanie na zamówienie, warto pamiętać, że koszt ten zależy przede wszystkim od wybranej metody pracy. Bazowanie na wstępnie przygotowanych fragmentach systemu może obniżyć cenę końcową. Jest to istotne, ponieważ główny proces projektowania nie należy do najtańszych. Dobrze również zwrócić uwagę na ilość oraz efektywność poprawek, ponieważ przeciągająca się faza testów i wdrożenia również może zwiększyć ogólny koszt inwestycji.