Partie polityczne

Dofinansowanie partii politycznych z budżetu Państwa to jeden z bardziej burzliwych tematów, które pojawiają się za każdym razem prowadzenia kampanii wyborczych. Zwolennicy subwencji twierdzą, że bez finansowania z budżetu partie byłyby podatne na manipulacje ze strony firm i koncernów, które w zamian za dofinansowanie mogłyby forsować ustawy przychylne dla siebie. Przeciwnicy natomiast zauważają, że finansowanie partii z budżetu w czasach kryzysu i nie tylko jest niedorzeczne, gdyż pieniądze są przeznaczane na billboardy i nie są racjonalnie dysponowane.

Trzy sposoby finansowania

191 mln zł. Rocznie! Tyle pieniędzy zostanie przeznaczonych na wsparcie partii politycznych w 2012 roku. Wchodzą w to dotacje do kampanii wyborczej oraz inne subwencje. Nie są to jednak jedyne fundusze jakimi może dysponować partia.

Istnieją trzy sposoby zasilania konta partii.

Pierwszy sposób to majątek własny partii wykorzystywany w celach statutowych oraz charytatywnych. Partia może finansować się z:

  • oprocentowania środków zgromadzonych na rachunkach bankowych
  • obrotu obligacjami Skarbu Państwa
  • zbycia majątku
  • działalności własnej polegającej na sprzedaży tekstu statutu czy programu partii
  • kredytów bankowych na cele statutowe

Drugim ze sposobów są wpłaty od osób fizycznych, w tym od członków partii. Niedozwolone, z racji wspomnianej wyżej możliwości wpływania na ustawy, jest przyjmowanie wpłat od osób prawnych. W przypadku wpłat od osób fizycznych istnieje jednak ograniczenie kwotowe i suma wpłat nad partię nie może przekroczyć 15-krotności minimalnego wynagrodzenia w przeciągu jednego roku.

Budżet Państwa – to trzeci i ostatni sposób dla partii na zdobycie pieniędzy na swoje działanie. Aby partia mogła liczyć na dotację musi uzyskać w wyborach do sejmu minimum 3% ważnych głosów – gdy startuje samodzielnie, bądź 6% – jeśli jest to koalicja. Wysokość subwencji jest uzależniona od wyniku i jest to degresja w zależności od liczby uzyskanych głosów na listy kandydatów.

S – kwota rocznej subwencji
W1-5 – liczba wyborców głosujących na partię zgodnie z tabelą [1] poniżej
M1-5 – kwota w złotych

Wiersz Procent Liczba głosów (W) Wysokość kwoty za jeden głos (M)
1 do 5% 5,77 zł
2 powyżej 5% do 10% 4,61 zł
3 powyżej 10% do 20% 4,04 zł
4 powyżej 20% do 30% 2,31 zł
5 powyżej 30% 0,87 zł

Wyliczona kwota jest wypłacana partii w kwartalnych ratach. W przypadku wygaśnięcia lub skrócenia kadencji – subwencja nie jest wypłacana za skrócony okres. W celu otrzymania dotacji partie mają obowiązek składania sprawozdania wyborczego (pierwszy rok finansowania) oraz sprawozdania finansowego (kolejne lata).

Subwencje dla partii politycznych w 2011

Partia % ważnych głosów Ilość mandatów Kwota subwencji
Platforma Obywatelska

39,19 %

207

37 065 040,95 zł

Prawo i Sprawiedliwość

29,89 %

157

26 878 731,17 zł

Ruch Poparcia Palikota

10,02 %

40

11 292 155,66 zł

Polskie Stronnictwo Ludowe

8,36 %

28

6 423 351,52 zł

Sojusz Lewicy Demokratycznej

8,24 %

27

6 589 865,02 zł

Polska Jest Najważniejsza

2,19 %

0

Nowa Prawica – Janusza Korwin-Mikke

1,06 %

0

Polska Partia Pracy – Sierpień 80

0,55 %

0

Prawica

0,24 %

0

Mniejszość Niemiecka

0,19 %

1

Nasz Dom Polska – Samoobrona Andrzeja Leppera

0,07 %

0

Suma w 2011 roku

88 249 144,32 zł

Suma dla całej kadencji

352 996 577,28 zł

Czy to dużo?

Może się pojawić pytanie czy kwota przeznaczona na partie to dużo czy mało. Warto zobaczyć, że gdyby nie dotacje dla partii w nadchodzącej kadencji moglibyśmy cieszyć się z 16 km autostrad więcej (przy średniej cenie 22 mln zł za kilometr). Ewentualnie Państwo mogłoby dofinansować każdego z 38 200 037 Polaków kwotą 9,24 zł.

[1] http://pl.wikipedia.org/wiki/Finansowanie_partii_politycznych_w_Polsce