Uncja to podstawowa jednostka wyceny złota inwestycyjnego: sztabki i monety kupuje się i sprzedaje właśnie w uncjach, co ułatwia porównywanie ofert różnych dostawców i szybkie liczenie wartości portfela.
512 zł / 1 gram
15927 zł / 1 uncję
Cena w dolarach amerykańskich
W kwietniu 2023 roku uncja trojańska kosztowała około 1700 USD. Rzeczywista kwota zapłacona przez inwestora jest wyższa od notowania spot o marżę dealera, koszty dystrybucji, przechowywania w sejfie oraz składkę ubezpieczeniową.
Notowania w dolarach są globalnym punktem odniesienia dla rynku metali szlachetnych. Kurs USD przekłada się bezpośrednio na cenę w innych walutach, dlatego śledzenie pary USD/PLN jest tak samo istotne jak obserwacja samego kruszcu.
Cena w złotówkach
Wycena w Polsce wynika z notowań światowych i kursu złotego względem dolara, powiększonych o koszty transportu, ubezpieczenia przesyłki, wynajmu skrytki bankowej oraz cło przy zakupie spoza Unii Europejskiej. W kwietniu 2023 roku uncja trojańska kosztowała około 6648 PLN.
Marża dystrybutora w Polsce mieści się zwykle w przedziale 2-10% i zależy od wielkości transakcji oraz formy kruszcu. Zakupy instytucjonalne mają niższy narzut, pojedyncze monety kolekcjonerskie, ze względu na mniejszą skalę operacji, kosztują proporcjonalnie więcej.
Uncja a inne jednostki wagowe
Uncja trojańska (31,1035 grama) dominuje w handlu detalicznym, ale przy większych transakcjach stosuje się jednostki metryczne. Wycena kilograma kruszcu upraszcza porównania kosztów w segmencie półhurtowym, a wartość liczona w tonach dotyczy obrotu między bankami centralnymi, gdzie skala znacznie przekracza potrzeby indywidualnego inwestora. Uncja sprawdza się w inwestycjach detalicznych, kilogram w segmencie półhurtowym, tona w transakcjach międzypaństwowych.
Jak zmieniała się cena uncji
W latach 70. XX wieku uncja kosztowała 40-50 USD. W 1980 roku cena skoczyła do rekordowych 850 USD, co wynikało z wysokiej inflacji, napięć geopolitycznych i kryzysu energetycznego. Kolejna dekada przyniosła spadki, a na początku XXI wieku trend odwrócił się ponownie, gdy inwestorzy zaczęli szukać bezpiecznej przystani wobec niestabilności rynków akcji i obligacji.
Szczyt notowań przypadł na 2011 rok, gdy uncja kosztowała blisko 1900 USD. Po nim nastąpiła kilkuletnia korekta. Od połowy lat 2010. cena rośnie ponownie, napędzana popytem banków centralnych, napięciami handlowymi i polityką niskich stóp procentowych.
Forma zakupu a cena końcowa
Złoto kupuje się jako sztabki od 1 grama do kilograma, monety bulionowe (American Eagle, Krugerrand) lub monety kolekcjonerskie. Koszt sztabki w przeliczeniu na gram spada wraz ze wzrostem jej wagi: dziesięciogramowa sztabka jest droższa za gram niż stugramowa. Premium przy monetach kolekcjonerskich sięga nawet kilkudziesięciu procent wartości kruszcu ze względu na ograniczony nakład i wartość numizmatyczną.
Zakup online oznacza dodatkowe koszty kuriera i ubezpieczenia przesyłki, choć część firm oferuje odbiór osobisty bez opłaty transportowej. Wybór między złotem fizycznym a papierami wartościowymi (certyfikaty, ETF-y) zależy od tego, czy ważniejsza jest płynność, bezpieczeństwo przechowywania czy niższe koszty administracyjne.
Wskazówka: przed zakupem porównaj spread (różnicę między ceną kupna a sprzedaży) u kilku dystrybutorów. Cena giełdowa to punkt wyjścia, realny koszt obejmuje jeszcze logistykę, ubezpieczenie i marżę pośrednika.
Na co zwrócić uwagę przed zakupem
Warto sprawdzić oferty kilku dostawców i zestawić koszty przechowywania, zanim porówna się same ceny kruszcu. Śledzenie kursu dolara i sytuacji makroekonomicznej pomaga wybrać moment zakupu poza lokalnym szczytem notowań.