Zasady gry i jej historia
Alfred Butts wymyślił Scrabble w 1931 roku, a w Polsce grę dystrybuuje firma Mattel. Grają w niej 2-4 osoby, układając słowa z wylosowanych liter na planszy przypominającej krzyżówkę. Każde słowo daje punkty, wygrywa gracz z najwyższym wynikiem. Polska Federacja Scrabble (PFS) działa od 1993 roku i organizuje Mistrzostwa Polski. Rozgrywka wymaga słownictwa oraz strategii: umiejętnego wykorzystania pól bonusowych i blokowania przeciwnikom dostępu do najcenniejszych miejsc na planszy.
Warianty gry dostępne na rynku
Polski rynek oferuje kilka wersji dostosowanych do wieku i potrzeb graczy:
- Tradycyjny Scrabble: klasyczna wersja z pełnowymiarową planszą
- Junior: uproszczona odmiana dla dzieci od 5 lat, z ilustrowaną planszą
- Travel: kompaktowy wariant do gry w podróży
- Deluxe: wersja premium z obrotową planszą i solidniejszymi materiałami
- Super Scrabble: powiększona plansza dla bardziej wymagających graczy
- 3D: układanie słów na trzech poziomach jednocześnie
Wersja podróżna
Opakowanie Scrabble Travel po rozłożeniu służy jako plansza. Płytki z literami wkłada się w otwory na planszy, co zapobiega ich przesuwaniu podczas transportu lub gry w niestabilnych warunkach. Wbudowane liczniki punktacji eliminują potrzebę notowania wyniku na kartce. Całość składa się do kuferka, przydatnego nie tylko w podróży, ale też wtedy, gdy trzeba przerwać rozgrywkę i dokończyć ją później.
Wariant Junior
Plansza w Scrabble Junior jest obustronna. Błękitna strona przeznaczona dla dzieci od 5 do 8 lat wymaga kojarzenia wyrazów z ilustracjami, co uczy rozpoznawania liter i prostych słów. Kolorowa strona, dla dzieci od 7 lat, uczy alfabetu i samodzielnego tworzenia słów bez podpowiedzi graficznych. Rodzice mogą więc dostosować poziom trudności do rozwoju dziecka i stopniowo wprowadzać je w reguły klasycznego Scrabble.Sporne słowa w rozgrywce
Najczęstszym powodem kłótni przy stole jest udowodnienie, że dane słowo istnieje i jest dopuszczalne w grze. Problem narasta pod koniec rozgrywki, gdy graczom pozostają pojedyncze litery trudne do wpasowania w układankę. Oprócz zwykłego słownika pomaga tu lista dozwolonych dwu- i trzyliterówek, zatwierdzona przez PFS i dostępna w formacie Worda do wydrukowania.
Dwuliterówek jest 119, więc da się je zapamiętać w całości, na przykład "ód" (nazwa litery hebrajskiej), "żż" (forma czasu przeszłego czasownika "żąć") czy "eł" (kolejna litera alfabetu hebrajskiego). Z trzyliterówkami jest trudniej: lista zawiera ponad 1600 pozycji, co praktycznie wymaga systematycznej nauki, jeśli ktoś chce znać je wszystkie.
Ceny poszczególnych edycji
Kwoty zależą od wersji gry i miejsca zakupu:
| Wersja gry | Cena | Zawartość |
|---|---|---|
| Klasyczne Scrabble | 80-150 zł | Plansza, 100 kostek literowych, woreczek, podstawki |
| Scrabble Junior | 70-130 zł | Dwustronna plansza z ilustracjami |
| Scrabble Deluxe | 150-250 zł | Obrotowa plansza, plastikowe podstawki |
| Scrabble Travel | 50-100 zł | Kompaktowe opakowanie, wbudowane liczniki punktów |
| Super Scrabble | 150-300 zł | Plansza 21×21 pól, 200 kostek literowych |
| Scrabble 3D | 100-200 zł | Konstrukcja na trzech poziomach |
Co wpływa na ostateczną cenę
Sklepy internetowe częściej oferują promocje niż stacjonarne, które trzymają się cen katalogowych. Egzemplarze z uszkodzonym pudełkiem kosztują 20-30% mniej. Na portalach aukcyjnych kompletne zestawy używane w dobrym stanie trafiają się za połowę ceny nowego wydania.
Koszty akcesoriów dodatkowych
Oficjalny słownik Scrabble wydany przez PFS kosztuje 40-60 zł i zawiera wszystkie dopuszczone słowa. Minutnik do mierzenia czasu ruchów, przydatny w rozgrywkach turniejowych z limitem czasu na ruch, to wydatek 30-50 zł. Zapasowe kostki literowe lub podstawki pod nie kosztują 15-25 zł i przydają się, gdy oryginalne elementy się zgubią lub zniszczą.
Niezależnie od tego, czy gra skończy się kłótnią o słówko, czy bez, plansza z literami wciąż pozostaje jedną z bardziej trwałych pozycji na rynku gier słownych.